mahesh manjarekar

નઝર નઝર મેં ….

ફિલ્મ – હથિયાર : ફેસ ટૂ ફેસ વિથ રીયાલીટી

વર્ષ – ૨૦૦૨

ગીત – નઝર નઝર મેં ..

ગાયક – આશા ભોંસલે, મુહંમદ સલામત , ( ફિલ્મના આલ્બમમાં આ જ ગીત અલીશા ચિનયે પણ ગાયું છે )

ગીતકાર – પ્રવીણ ભારદ્વાજ

સંગીતકાર – આનંદ રાજ આનંદ

                        એ તો બહુ ઓબ્વીયસ છે કે જેને આપણે પ્રેમ કરતા હોઈએ તેને આપણે હંમેશા પ્રેમ ભરી નજરે જ જોઈએ . અને પોતાના એકતરફી પ્રેમ ને તો માણસ વિશેષhaathyar6p પ્રેમભરી નજરે જોતો હોય , પણ જયારે એ એકતરફી પ્રેમ આપણને આવીને એવું કહે કે હું જાણું છું કે તારા હૃદયમાં મારા માટે પ્રેમ છે , કારણ કે એવું મેં તારી આંખમાં વાંચ્યું છે ! આવું કશુક થાય … તો આય હાય હાય હાય !!! દિલ ડોલવા લાગે અને દિમાગ ના બધા સ્ક્રુ જમીન પર પડી જાય તોય જમીન પર પડીને સ્ક્રુ વિણવાને બદલે આકાશમાં ઊડવાનું મન થાય ! આગળની પણ કેટલીક પોસ્ટ્સ માં મેં મારા એકતરફી પ્રેમોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે , પણ ક્યારેય કોઈનું નામ જાહેર નથી કર્યું , આજે અહી કાલ્પનિક નામો આપીને તેમનો ઉલ્લેખ કરવાની ઈચ્છા છે , જેથી મને સમજાવવામાં અને તમને સમજવામાં સરળતા રહે . મુખ્યત્વે મારા એકતરફી પ્રેમોમાં ત્રણ બાલિકાઓ (બેઈબ્સ યુ સી ) નો સમાવેશ થાય છે. ત્રણેવ બાલિકાઓને અનુક્રમે ઇના , મીના અને ટીના ( ત્રીજું નામ “ડીકા” ના સારું લાગે એટલે “ડ” ને ઊંધો કરીને “ટ” કર્યો , પછી “ટી”ની પાછળ “કા” ને એમનું એમ રાખત તો “ટીકા” નામ બને , એન્ડ અગેઇન એ ન સારું લાગે માટે “કા” ને બદલે “ના” ) એમ ત્રણ કાલ્પનિક નામ આપીને હું તેમની વાત કરીશ. પહેલી બાળા જેના તરફ ધોરણ ૮ થી આકર્ષાયો. – કાલ્પનિક નામ ઇના , (જેના ઘરની બહાર બેસી રહેવાનો પ્રસંગ મેં લખ્યો છે “ફિર મુહબ્બત કરને ચલા હૈ તું “ ગીત સંદર્ભે ) બીજી બાળા પ્રત્યે આકર્ષાયો ધોરણ ૧૨ માં – કાલ્પનિક નામ મીના , અને ત્રીજી બાળા પ્રત્યે નું આકર્ષણ કોલેજના પ્રથમ દિવસથી જ થયું – કાલ્પનિક નામ ટીના. બીજા નાના મોટા આકર્ષણો પણ થયા છે જીવનમાં , પણ એ સવારથી લઈને સાંજ સુધી કે સોમવારથી લઈને શુક્રવાર સુધી થયું હોય એ પ્રકાર ના ! લાંબા સમય સુધી દિલો – દિમાગ પર હાવી રહ્યા હોય તેવા આકર્ષણો માત્ર આ ત્રણ ! અહી વાત કરવાની છે એક ખાસ પ્રકારના અનુભવની! આપણે જેને એકતરફી પ્રેમ કરતા હોઈએ એ વ્યક્તિ તરફથી મળતા પ્રતિસાદ ની ! પ્રતિસાદ કૈક આ પ્રકારનો કે – મને ખબર છે કે તારા હૃદયમાં મારા માટે પ્રેમ છે , કારણ કે એવું મેં તારી આંખમાં વાંચ્યું છે ! અર્થાત આ ગીત નો મુખડો –

“નઝર નઝર મેં હાલે દિલ કા પતા ચલતા હૈ

આપ હમ પે હૈ ફિદા સાફ પતા ચલતા હૈ

યે બાત સચ હૈ દિલ પે ઝોર કહાં ચલતા હૈ

આપ હમ પે હૈ ફિદા સાફ પતા ચલતા હૈ “

                        ઇના તરફથી તો ક્યારેય એવું કશું સાંભળવા મળ્યું નહોતું . હા , સ્કુલ પૂરી થઇ , હું બસમાં કોલેજ જતો થયો ત્યારે રસ્તામાં ક્યારેક આવતા જતા સ્મિત આપતી જતી , એ વાત નો વિસ્તારથી ઉલ્લેખ મેં “ચલો સનમ અજનબી બન જાયેં “ ગીત સંદર્ભે કર્યો છે. પણ એમાં “નઝર નઝર મેં હાલ એ દિલ કા પતા ચલતા હૈ , આપ હમ પે હૈ ફિદા સાફ પતા ચલતા હૈ “ વાળી ફીલિંગ ક્યાય નહોતી , કારણ કે એને ક્યારેય મારી લાગણીઓનો કે મારા આકર્ષણ નો અણસાર આવ્યો હોય એવું મને ક્યારેય લાગ્યું ન હતું , માટે એના સ્મિતને મારી લાગણીઓના પ્રતિસાદ રૂપે કન્સીડર ના કરી શકાય ! અને એ સ્મિત આપતી ત્યારે પણ એની નઝર મેં નોટીસ કરેલી , જેમાં માત્ર એક જુના સહપાઠી પ્રત્યે હોય એવા રીસ્પેકટ સિવાય બીજું કઈ નહોતું , માટે એની તરફથી કૈક લોચો હતો એવું પણ ન કહી શકાય. હવે વાત આવે છે મીના ની ! એની નજરે બહુ મોટી ગેરસમજ  ઊભી કરેલી. મેં સ્કુલમાં પરફોર્મન્સ આપ્યું એકપાત્રીય અભિનય નું . એમાં પ્રથમ નંબરે વિજયી થયો એ દિવસે એ બાળા એ મને સ્મિત આપ્યું . ખરેખર એ સ્મિત હું જીત્યો ને મેં ક્લાસ નું નામ રોશન કર્યું એના માનમાં હતું પણ મેં એને બીજા અર્થમાં લીધું કારણ કે હું એને રોજ જોયા કરતો. એટલે મને થયું કે આ મારી નજર માં વસેલા પ્રેમ નો જવાબ છે. પણ એવું ન હતું એ મને સમજાયું જયારે એ પછીના દિવસોમાં મેં પણ એને સ્મિત આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો ત્યારે તે બાળા એ કોઈ રસ ન દાખવ્યો. પણ મીના તરફથી મળેલા એક સ્મિત વખતે એની નજર નું તીર મને એવું વાગ્યું કે આ પરવાનો જલીને ખાખ થઇ ગયો . તોય એ સમજી ન શકી ….! વેલ , એ ન સમજે તો સમજાવવું રહ્યું , પણ એવા ડેરિંગ હોત તો સ્કુલ અને કોલેજમાં સિન્સિયર બોય ની જે ઈમેજ હતી એને બદલે પ્લેબોય ની હોત ! હું તો નજરથી જ કામ લેતો , બોલીને કહેવો પડે તો એ પ્રેમ થોડો કહેવાય ! એ.એમ.ટી.એસ. બસ ના પાસ માટે એક વખત અરજી પત્ર લખેલો બાકી પ્રેમની અરજીઓ કરવી ક્યારેય આપણને ફાઈ જ નથી.

“દિલ સૈકડો હૈ જિનમેં , દિલ એક હૈ નિશાના ,

તેરા ભી દિલ દિવાના , મેરા ભી દિલ દીવાના ,

યે તીર હૈ નઝર કા , જાને કહાં લગેગા ,

રબ જાને આજ કિસકા નસીબા જગેગા ,

શમા સે બચકે યે પરવાના કહાં જલતા હૈ

આપ હમ પે હૈ ફિદા સાફ પતા ચલતા હૈ “

                 હવે વાત આવે છે ત્રીજી બાળા અર્થાત ટીના ની ! હવે મને ટીના ગમે છે એ વાત ની જાણ આખા ક્લાસને હતી , મેં તો આ વાત માત્ર એક નજીકના મિત્રને જ કરેલી , પણ એ નજીકના મિત્ર એ આ વાત બધે ફેલાવી દીધેલી , પરિણામ સ્વરૂપે ટીના સહીત સૌ કોઈ જાણતું હતું મારી ફીલિંગ્સ ! એટલે ગ્રેજ્યુએશન ના ત્રણ વર્ષમાં અમને બંને ને બધા ખૂબ ટીઝ કરતા , અને અમે બંને એ ટીઝીંગ ખુબ એન્જોય કરતા. મને આ કેઈસમાં પ્રપોઝ કરવાની ઈચ્છા હતી , પણ પછી થતું કે એને જે વાત ખબર જ છે એ કહી ને શો ફાયદો ! વેલ , આ બધું ચાલ્યા કર્યું , ગ્રેજ્યુએશન ના ત્રણ વર્ષ પૂરા પણ થઇ ગયા , અને સાત આઠ મહિના પછી ટીના એ મારો નંબર અમારા કોઈ કોમન મિત્ર જોડે થી મેળવ્યો , અને મને ફોન જોડ્યો . એ ત્યારે કમિટેડ હતી , પણ એને મારી સાથે જીવનમાં એકવાર મનભરીને વાતો કરવાની ઈચ્છા હતી , જે ટીના એ કોલેજ દરમ્યાન ક્યારેય વ્યક્ત નહોતી કરી , અને કોલેજ દરમ્યાન અમે ક્યારેય મન ભરી ને ખૂબ વાતો કરી હોય એવું ક્યારેય નહોતું બન્યું . એટલે ગ્રેજ્યુએશનના સાત આઠ મહિના પછી એનો ફોન આવ્યો ત્યારે અમે રોજ વાતો કરવાનો સિલસિલો ચાલુ કર્યો જે લગભગ અઠવાડિયા – દસ દીવસ સુધી ચાલ્યો . એ દરમ્યાન ટીના એ મને કહ્યું કે હું જયારે પણ કોઈના મોઢે એવું સાંભળતી કે યુ લાઈક્સ મી ત્યારે મને ખુબ આનંદ થતો . મારી જેમ એને પણ થોડો સમય માટે મારા પ્રત્યે આકર્ષણ હતું કે કેમ એ બાબતે ટીના એ ચોખવટ કરવાનું ટાળ્યું . અને વાતો નો તો અંત લાવવાનો જ હતો , એમાં મોડું કરીએ તો અંત લંબાતો જાય , એટલે વહેલો જ અંત લાવી દીધો , બંને સાઈડ થી કોઈ પણ પ્રકાર નું કશુય રીગ્રેશન નહિ, ઓન્લી રીસ્પેક્ટ ફોર ઈચ અધર્સ ફીલિંગ્સ !

“તુમકો ભી યે પતા હૈ , હમકો ભી યે પતા હૈ ,

યે પ્યાર કી ઉમર હૈ , યે પ્યાર કા નશા હૈ ,

ક્યોં દિલ કો હમ સતાયે , ક્યોં દિલ કો હમ જલાયે ,

વો પ્યાર કે ઝમાને હમ કૈસે ભૂલ પાયે ,

ઐસા મૌકા હસીન રોઝ કહા મિલતા હૈ

આપ હમ પે હૈ ફિદા સાફ પતા ચલતા હૈ “

હથિયાર ની ઓડિયો કેસેટ મેં ખરીદેલી , અને આ ગીત મારા વોક્મેનમાં હું રીવાઈન્ડ કરી કરીને સાંભળતો . ITS REALLY A VERY NICE SONG, WELL WRITTEN , WELL COMPOSED & OFCOURSE WELL SUNG BY LEGENDARY VOICE ASHA BHOSLE.

આ ગીતને યુ ટ્યુબ પર માણવા અહિયા ક્લિક કરો 

જિસ દેશ મેં ગંગા રહેતા હૈ

ફિલ્મ – જિસ દેશ મેં ગંગા રહેતા હૈ
વર્ષ – ૨૦૦૦
ગીત – જિસ દેશ મેં ગંગા રહેતા હૈ
ગાયક – અભિજિત ભટ્ટાચાર્ય
ગીતકાર – દેવ કોહલી , પ્રવીણ ભારદ્વાજ
સંગીત – આનંદ રાજ આનંદ

દુનિયાભરમાં રખડીને જયારે ઘરે પાછા આવીએ ત્યારે તરત બોલાઈ જાય – “પૃથ્વીનો છેડો ઘર “ ! મારી સાથે તો એવું બન્યું છે કે હું લાંબા સમય સુધી jisdesh3બહારગામ રહી ને આવું પછી મારા વિસ્તારમાં પ્રવેશું કે તરત મને એકે એક દુકાન જોઈ ને ભાવ ઊભરાય. રસ્તાઓ , રીક્ષાઓ , શાકની લારીઓ , રસ્તા પર ફરતી ગાય , કુતરા – બધા ને જોઇને ભાવુક થઇ જઉં . એટલું ય ઓછુ હોય ત્યાં મને તો આકાશના વાદળો , પવનની લહેરો અને આથમતા સુરજની આછી આછી કિરણો જોઇને પણ મન ભાવુક થઇ જાય કે આહાહા … મારા વિસ્તારના વાદળો , મારા એરિયાનો સુરજ ! મારા રે મલકનો આ પવન !
મારા પરિવારમાં બધા એકબીજાને પ્રેમતો ખુબ કરે , પણ પ્રેમના પ્રદર્શનોમાં મારા ઘરના બધા થોડા પાછા પડે . અને એવા ઘરમાં હું ફિલ્મી ટાઈપનો પાકેલો , એટલે આપણે બધા જોડે બહુ બબાલો કરી ! મમ્મી ને પણ કહી દઉં – ના ગમતો હોઉં તો જતો રહીશ આ ઘર છોડી ને ! આવા તો બીજા કેટલાય ડાયલોગો પપ્પાને ,બહેનોને, પત્નીને સંભળાવ્યા હશે , પણ આવા પ્રકારના ડાયલોગ્સની આપ – લે મારે મમ્મી જોડે વિશેષ થાય . મમ્મી ક્યારેક ગુસ્સામાં મેલોડ્રામેટીક ડાયલોગો ફટકારે , એટલે મારે તો એટલું જ જોઈતું હોય , પછી હું પણ શરુ કરું . થોડીવાર જુગલબંધી ચાલે ! પછી હું કહું કે એ બધી વાત મુકો અને ચા પીવી છે કે નહિ એમ કહો , અને મમ્મી સહેજ રિસાયેલા ટોન માં “હા “ પાડે , પછી હું રસોડામાં ચા બનાવવા જઉં . એમને મારા હાથની ચા વિશેષ પ્રિય . પ્રેમના પ્રદર્શનનો પણ એક મેલોડ્રામેટીક અને ખુબ ઈમોશનલ પ્રસંગ મને યાદ આવે છે , હું કોલેજના પહેલા વર્ષમાં હતો – અને નડિયાદના હરી ઓમ આશ્રમના મૌન મંદિરમાં એક અઠવાડિયું રહી ને આવેલો , અને મને ત્યાં ફાવતું હશે કે કેમ ટાઈપસ ની ચિંતાઓ કરી કરી ને પરેશાન થયેલા મમ્મી એ હું આવ્યો કે તરત મને જોઈ એમની આંખમાં પાણી આવ્યું , થોડો મારા ગળે પણ ડૂમો આવ્યો અને મમ્મી એ મારૂ માથું ચૂમ્યું .
સિમ્પલ વર્ડ્સ માં કહીએ તો મારી દુનિયામાં ,મારા ઘરમાં , મારી શેરીમાં , બધું સિમ્પલ જ છે. એવું સિમ્પલ જેના પર કરોડો સ્પેશીયલ કુરબાન ! આખી દુનિયા નથી જોઈતી , આખી દુનિયા નહિ પણ મને વ્હાલી ફક્ત મારી આ નાનકડી દુનિયા. જગતભર ના સુંદર પક્ષીઓ જોઈ લઉં , એમને કેમેરામાં કેદ પણ કરી લઉં તોય મારા ફળિયામાં ચણતી ચકલી મને જે આનંદ આપે છે , એ આનંદની તોલે કશું ના આવે ! મારા ફળિયામાં જ મેં સૌપ્રથમ વખત ચકલી જોયેલી , ચકો જોયેલો , કાબર જોયેલી – પપ્પા એ કીધેલું કે જો તારા કરતા તો કાબર ડાહ્યી , કેવું મસ્ત માથું ઓળી ને આવી છે ! એ માથું ઓળેલી કાબર જયારે અદાથી મારા ફળિયામાં ચાલે છે ત્યારે મારા હોઠ પર અચૂક સ્મિત આવી જાય છે.

“ભાભી કંગન ખનકાતી હૈ , ઔર માં લોરિયા ગાતી હૈ ,
મધ્ધમ મધ્ધમ સી પવન ચલે, કોયલિયા ગીત સુનાતી હૈ ,
બચ્ચા વહાં આજ ભી ચાંદ કો ચંદામામા કહેતા હૈ ,
જિસ દેશમે ગંગા રહેતા હૈ … “

મારા ઘરની નજીક જ મારી સ્કુલ , અને મારી સ્કુલની નજીક આવેલું એક બસ સ્ટેન્ડ! અને એ બસ સ્ટેન્ડ પર ઊભેલી એક છોકરી ! હું અગિયારમાં ધોરણમાં હતો ત્યારે એ બસ સ્ટેન્ડ પર એક સુંદર સ્કુલ ગર્લ આવી ને ઊભી રહેતી , જેને મેં જોયેલી જયારે હું રીસેસમાં ભૂંગળા નું એક રૂપિયા વાળું પેકેટ ખરીદવા એ બસ સ્ટેન્ડ પાસે આવેલી દુકાન પર ગયેલો . પછી તો રોજ નો સિલસિલો બની ગયો , હું રોજ રીસેસમાં એને જોવા જતો , એના લીધે પેલા દુકાનવાળાને પણ ભૂંગળા માટેની રોજ એક રૂપિયાની ગરકી બંધાઈ ગઈ ! આજે પણ ક્યારેક એ બસ સ્ટેન્ડ પાસેથી પસાર થતા એ દિવસો નું સ્મરણ થાય એ દિવસો નું ! એ સ્કુલના દિવસો , જયારે હું વહેલી સવારે ઊઠીને સાઈકલ પર સવાર થઈને સ્કુલે જતો , સાઈકલ ચલાવતા જે થોડો પરસેવો થયો હોય એના પર વહેલી સવારના ઠંડા પવનની લહેર ! આહ ! ગજ્જબ આનંદ ! અને સાઈકલ પરથી ઊતરી ને શર્ટ ને પેન્ટમાં બરાબર ઇન કરી ને જ ક્લાસમાં ઇન થવાનું ! અને ટાઈ તો હંમેશા થોડી લૂઝ જેથી પહેલું બટન ખુલ્લું રાખી શકાય ! બસ સ્ટેન્ડ પર ઊભી રહેતી એ દીવાની , એ વહેલી સવારની ઠંડી લહેરોમાં ચલાવેલી સાઈકલ , હા , મારી તરુણાવસ્થા માં કરેલા આ અનુભવો ! , મારા દેશમાં રહેતા બીજા લોકો પણ મારા આ અનુભવો સાથે પોતાના અનુભવો રીલેટ કરી શકશે , કારણ કે એક પ્રદેશ માં રહેતા દરેક લોકો ની વાત મોટેભાગે એક જ હોય છે , “ આ ત્યાની વાત છે જે દેશમાં હું રહું છું…” એમ કહું એમાં જ બધાનો ઉલ્લેખ આવી ગયો કારણ કે મારા આ શબ્દો સાંભળતા જ અનેક દેશવાસીઓ બોલી ઊઠશે – “હું પણ ત્યાં જ રહું છું , જ્યાં આ રહે છે , મારી પણ એ જ વાત છે , જે એની છે “ ખરેખર, સાર્થક છે આ ગીત ના શબ્દો – જિસ દેશ મેં ગંગા રહેતા હૈ …..

“ગાવ કા પનઘટ , પનઘટ કા પાની , ભરે ગગરીયા કોઈ દીવાની ,
ઠંડી ઠંડી પુરવાઈ મેં મીઠી મીઠી ખુશ્બુ ,
મત પૂછો ઉસ ખુશ્બુમે હોતા હૈ કૈસા જાદુ ,
જાદુ ઐસા હોતા હૈ કે હર કોઈ ઝૂમતા રહેતા હૈ ,
જિસ દેશમે ગંગા રહેતા હૈ “

ગીતનો હવે પછી નો જે અંતરો છે એ મને વિશેષ પ્રિય છે, એના ફિલ્માંકન ના લીધે ! ગામ છોડીને આવેલા અભણ ગંગા નું શહેરમાં અપમાન થાય છે , એ પાર્ટીમાં ઉપસ્થિત જનમેદની વચ્ચે હાસ્યાસ્પદ અને ગમાર સાબિત થાય છે ત્યારે બેપરવાહ બની ને પાર્ટીમાં ઢોલક વગાડીને આ શબ્દો ગાય છે ! આ દ્રશ્ય નું ફિલ્માંકન એવું ગજ્જબ છે કે આ દ્રશ્ય હું જયારે પણ જોઉં છું ત્યારે ગળે ડૂમો અચૂક આવી જાય છે , ખુબ ઈમોશનલ થઇ જાઉં છું. પોતાનો પ્રદેશ છોડ્યા નું દર્દ જે ગંગા અનુભવે છે એ ખુબ સહેલાઇ થી સમજી શકાય એવું છે . કારણ કે એક સાચો , ભોળો અને સીધો માણસ પૈસા ની લાલચે પણ પોતાના દેશથી વધુ દૂર ન રહી શકે , કારણ કે એને મન એની સાચી સંપત્તિ એનો પ્રદેશ જ છે . વ્યક્તિઓ ની સાથે જે તે જગ્યા જોડે પણ માણસ લાગણીના તંતુ થી જોડાઈ જતો હોય છે , પછી એ બીજી જગ્યા એ જાય તો પણ એ શોધતો રહેશે એ જ બધું જે એને પોતાના પ્રદેશમાં મળતું હતું – એવા લાગણીશીલ લોકો , એવું ઘર , એવા પક્ષીઓ .. અને જયારે એ કશું એને નહિ મળે ત્યારે એ બધું એ નવી જગ્યામાં ઊભું કરશે . જસ્ટ લાઈક કોઈ ભારતીય વિદેશમાં રહેવા જાય , અને ત્યા રેસ્ટોરાં ખોલી, ત્યાંના લોકોને પોતાની રેસ્ટોરાંમાં દેશી ભોજન જમાડે , ગરબે રમાડે, થોડુક ત્યાનું અપનાવે અને થોડુક પોતાનું ફ્લેવર ત્યાં ના કલ્ચરમાં એડ કરે ! અને પછી જે ફ્લેવર બને એ પણ બહુ ચાખવા લાયક હોય હો !

“દિલમે બસા કર , ગાવ કી મમતા ,
શહેરમેં આયા મેં જોગી રમતા ,
સુખ દુખ સારે માન કર , ઔર ઉનકો અપના કર ,
તરહ તરહ કે નાતો સે ઘર બન જાતા હૈ સુંદર ,
પલ પલ સચ્ચે રિશ્તો કા વહાં પ્યાર બરસતા રહેતા હૈ ,
જિસ દેશમે ગંગા રહેતા હૈ “