Day: ઓક્ટોબર 12, 2014

{અમન કી આશા : 5th Post} એવા પાકિસ્તાનીઓ, જેમને ભગતસિંહ અને સર ગંગારામ પર ગર્વ છે

ભગતસિંહ અને સર ગંગારામનો જન્મ પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતના ફૈસલાબાદ (તે સમયના લાઈલપુર)ના તહસીલ જડાનવાલામાં થયો હતો. એપ્રિલ ૧૮૫૧માં જડાનવાલા ના ગંગાપુર ગામમાં જન્મેલા સર ગંગારામ એક રીતે લાહોરના સંસ્થાપક કહેવાય છે.

આજે પણ લાહોરમાં તેમની ડીઝાઈન કરેલી ‘નેશનલ કોલેજ ઓફ આર્ટસ’, ‘લાહોર સંગ્રહાલય’ અને ‘જનરલ પોસ્ટઓફીસ’ જેવી ઘણી ઇમારતો છે. લાહોરની પ્રખ્યાત ‘સર ગંગારામ હોસ્પિટલ’ની સ્થાપના તેમણે કરી હતી. સર ગંગારામના પૈતૃક ગામનું નામ ગંગાપુર પણ તેમના નામ પરથી જ છે. ગામના એક જમીનદાર શકીલ અહેમદ શાકિરનો પરિવાર ૧૮૮૦થી આ ગામમાં છે. તેમના નાના, દાદા અને સર ગંગારામ સાથે કામ કરતા હતા.

વિભાજન પછી પાકિસ્તાનમાં હિંદુઓ અને સીખોના નામ પર રાખવામાં આવેલ રસ્તાઓ અને જગ્યાઓના નામ બદલવામાં આવ્યા, પણ અહીં ના લોકોએ આ ગામનું નામ બદલાવા ન દીધું.સર ગંગારામે ગંગાપુરમાં ‘કોઓપરેટીવ ફોમિંગ સોસાયટી’ની શરૂઆત કરી હતી અને તે માટે ૫૬ એંકડ ઉપજાઉ જમીન દાન કરી હતી. આજે તેનાથી થતી આવક પરમાર્થના કામ હેતુ ઉપયોગમાં લેવાય છે. ગંગારામનું ઘર હજુ પણ સારી હાલતમાં છે અને ત્યાંના લોકોની ઈચ્છા તેને પુસ્તકાલયમાં ફેરવવાની છે જેથી ભવિષ્યની પેઢી સર ગંગારામ વિષે જાણી શકે. ગામના લોકોની આવી ઈચ્છાનું કારણ એ છે કે તેમણે તથા તેમના પૂર્વજોએ નજરે જોયું – અનુભવ્યું છે કે એ ગામ સર ગંગારામ થકી જ સુખી-સંપન્ન થયું છે. આથી ગામના દરેક લોકો સર ગંગારામને ખૂબ આદરપૂર્વક યાદ કરે છે. 

હાલ પાકિસ્તાનમાં આવેલા એ ઘરની તસ્વીર, જ્યાં ભગતસિંહનો જન્મ થયો હતો

હાલ પાકિસ્તાનમાં આવેલા એ ઘરની તસ્વીર, જ્યાં ભગતસિંહનો જન્મ થયો હતો

ગંગાપુરથી લગભગ ૨૦ કિમી દૂર ફૈસલાબાદ-જડાનવાલા રોડ પર ભગતસિંહનું ગામ બંગા આવેલું છે. હવે એ ગામ ભગતપુરના નામથી ઓળખાય છે. ભગતસિંહનું પૈતૃક ઘર ગામના જમાત અલી વિર્કની માલિકીમાં આવે છે. વિભાજન પછી તેમના દાદા સુલતાન મુલ્કને આ ઘર મળ્યું હતું. જમાત અલી કહે છે,”ભાગલા પછી ભગતસિંહના ભાઈ કુલબીર સિંહ ૧૯૮૫માં પહેલી વાર અહીં આવ્યા હતા. તેમણે અમને કહ્યું કે આ ઘર ભગતસિંહના પરિવારનું છે.” તેમણે કહ્યું કે ભગતસિંહના હાથે રોપવામાં આવેલું કેરીનું વૃક્ષ આજે પણ ગામમાં છે. જમાત અલી મુજબ ભગત સિંહ આ ધરતીનો પુત્ર છે. ગામના લોકો તેને હિરો માને છે કારણકે તેમણે અંગ્રેજો વિરુદ્ધ લડત લડી હતી. તેઓ કહે છે, “અમે માનીએ છીએ કે આઝાદીના ઈતિહાસમાં જ્યાં સુધી ભગતસિંહનું નામ ન આવે ત્યાં સુધી તે પૂરો થતો નથી.”